داروهاي هوميوپاتي

Oct 14, 2010   //   by Dr. Alireza Taban   //   هومیوپاتی  

نحوه تهيه ، مصرف و طولاثر داروهاي هوميوپاتي:


نحوه تهيه داروهاي هوميوپاتي:


تقربيا همه داروهاي هوميوپاتي منشاء طبيعي دارند. ولي اين مواد خودشان بطور اوليه در دوزهاي معمول مورد استفاده، اثر هوميوپاتيك قابل توجهي نشان نمي دهند بلكه طي فرآيند هاي پيچيده اي اثرات هوميوپاتيك آنها  تقويت و آشكار مي شود تا بتوانند تصوير آينه اي برخي از علايم بيماري ها را از خود بروز دهند. هانمن اولين كسي بود كه طي آزمايشاتش دريافت كه اثر هوميوپاتيك داروها با رقيقتر شدن دارو به شرط تكان دادن محكم و مرتب طي هر با رقيق كردن نه تنها كاهش نمي يابد بلكه افزايش نيز مي يابد و حتي اغلب اثرات ذاتي نهفته ديگري از دارو كه در حالت معمول مخفي بودند بروز مي كنند. به اين ترتيب هانمن تئوري ترقيق خود را ارائه كرد و نشان داد كه رقيق كردنهاي زياد ضمن كم كردن اثر جانبي مربوط به ساختمان مولكولي داروها، قدرت اثر و عمق اثر درماني داروها را زياد مي كند و دوز داروي مورد نياز براي درمان را كم. و به اين ترتيب دارويي بي ضرر براي مصرف بيماران حتي در كودكان و زنان باردار بدست مي آيد.

داروهاي هوميوپاتي از منابع گياهي (بيش از 70%) ، عناصر و كانيها معدني (حدود 20%) و جانوري تهيه ميشوند.تهیه داروهای هومیوپاتی کاری بسیار سخت است که توضیح در مورد جزئیات آن نیاز به چندین جلد کتاب دارد و توضیحات زیر صرفا برای داشتن اطلاعاتی کلی است. دو روش تهیه فراورده‌های هومیوپاتی وجود دارد. روش هانمن یا قدیم و روش جدید که توسط فارماكوپه‌هاي هوميوپاتي امريكا و انگليس بدان عمل مي‌شود.

برخلاف داروهاي گياهي كه اغلب درمنزل نيز آماده سازي و تهيه مي شوند داروهاي هوميوپاتي تحت شرايط سفت و سختي در كارخانجات تهيه مي گردند. تهيه مواد اوليه نيز با دقت بسيار زيادي صورت ميگرد بطور مثال خواص يك گياه در فصول مختلف ودر مناطق مختلف، متفاوت است هر چند كه از يك گونه و يك نوع باشند حتي ساعت چيده شدن گياه و نحوه نگهداري آن تا زمان تهيه دارو در كيفيت و اثر دارو موثر است. اين نوع كنترل كيفي دقيق را كه حالا در كارخانه جات داروسازي استفاده مي گردد براي اولين بار در آن زمان توسط هانمن بطور جدي و دقيق رعايت مي گردید.

مقياسهاي رقيق كردن:

داروهاي هوميوپاتي در سه مقياس اصلي تهيه و بكار برده مي شوند. دسي مال(X)، سنتي مال(C) و ال.ام (L.M).

در روش دسيمال معيار رقيق كردن يك به ده است يعني يك قسمت از ماده اوليه با نه قسمت محلول آب-الكل رقيق مي شود و ده بار محكم تكان داده مي شود ماده حاصل ده بار رقيقتر شده و 1 X  ناميده مي شود. حال اگر يك قسمت از محلول موجود با نه قسمت محلول آب-الكل رقيق شده تكان داده شود ماده حاصل ده بار ديگر رقيقتر شده  2 X  ناميده مي شود و رقيق كردن به اين ترتيب ادامه ميابد. اين روش توسط دكتر كنستانتين هرينگ (Dr. C. Hering) براي توانداركردن سموم مارها ابداع شد.

روش سنتيمال مشابه روش دسيمال است با اين تفاوت كه مقياس يك به صد است و هر بار يك قسمت از ماده اوليه با نودونه قسمت آب والكل رقيق شد ده يا صد تكان به آن داده مي شود. اين روش توسط دكتر هانمن دركتاب ارگانون معرفي شده است. نماد اين سيستم C است كه در مقابل شماره پوتنسي نوشته مي‌شود مثل 30C .

روش L.M مشابه روش سنتيمال است با اين تفاوت كه هر بار ماده اوليه يك به پنجاه هزار رقيق شده و يكصد بار تكان داده مي شود. اين روش توسط دكتر هانمن معرفي شده است. در این روش یک قسمت از پودر 3C را با 500 قطره محلول آب و الكل (100 قطره الكل + 400 قطره آب‌مقطر) حل مي‌كنيم كه اين بخش را «محلول مادر» براي روش جديد مي‌ناميم. 1 قطره از اين محلول را با 100 قطره الكل مخلوط كرده 100 ضربه مي‌زنيم. اين اولين قدرت LM يا LM1 مي‌باشد.

هانمن براي تكان دادن یا همان ضربه زدن به دارو، شيشه محلول را در مشت خود مي گرفت و آنرا تا كنار گوشش بالا ميبرد  و بعد محكم به يك تكه چرمي سفت كه جلو خود هم سطح با نافش روي ميز گذاشته بود مي كوبيد و براي هر بار تكان اين كار را تكرار مي كرد.

انتخاب داروی هوميوپاتی مناسب:

داروي هوميوپاتي براساس تطبيق تصوير علائم بيمار با داروي هوميوپاتي انتخاب مي شود.بنابراين هر تغيير جسمي، روحي، عاطفي يا رفتاري كه از اول شروع بيماري رخ داده باشد مهم است و در انتخاب دارو ممكن است دخالت داده شود.

برخي از پزشكان هوميوپاتيست با تجربه بر اساس اطلاعات خود از داروها و تطبيق علائم بيمار با اطلاعات ذهني خود داروي مناسب را انتخاب مي كنند. برخي ترجيح مي دهند براي  انتخاب درستر به كتاب نيز مراجعه كنند و بعضي ها اطلاعات بيمار را به كامپيوتر مي دهند تا ضمن آناليز اين اطلاعات بهترين دارو را به كمك رايانه انتخاب كنند (رپرتوريزيشن). نحوه روش انتخاب داروي مناسب خيلي مهم نيست بلكه مهم استفاده درست از اطلاعات و علائم بيمار براي رسيدن به داروي مناسب است.

بعلت تنوع و كثرت داروها (بيش از چهار هزار نوع) كه هركدام نيز تصوير خاص خود را دارند  براي سهولت انتخاب داروي مناسب اندكسي براي كتب داروشناي هوميوپاتي تهيه شده كه به آنها رپرتوري ميگويند. كه در آن براي هر علامت می­توان داروهاي مناسب آن علامت را به­دست آورد. سپس با جمع كردن و مقايسه داروهايي كه علائم مختلف بيمار را پوشش مي دهند، بهترين دارويي كه حداكثر پوشش را براي علائم  اصلي ومهم بيمار ايجاد می­كند به دست می­آيد. در حقيقت رپرتوري وسيله اي است براي ارتباط ميان علائم بيمار و تصوير دارويي.

براي استفاده از كتب رپرتوري بايد فلسفه ساختاري و محدوديتهاي آنها را شناخت، پس از انتخاب رپرتوري مناسب، قدم بعدي تبديل علائم تصوير بيماري به زبان آن رپرتوري يا اصطلاحا‌Rubric مي­باشد.

بطور مثال رپرتوري فاتاك كتاب مناسبي براي پيدا كردن دارو براي بيماريهاي حاد است و واز نظر فلسفه ساختاري بعد از پيدا كردن عضو مربوطه، علامت مورد نظر را در ذيل آن پيدا مي كنيم بعد داروهاي مربوطه به آن را مي بينيم.

داروهای هومیوپاتی چه مواقعی وچگونه مصرف میکنند؟

بطورکلی برخی هومیوپاتها داروی هومیوپاتی را از طریق قراردادن گلبولهای داروئی زیر زبان بکار می برند و دکتر هانمن این روش را تنها برای موارد حاد اخیر وخفیف که کمترین دوز داروئی را نیاز دارند توصیه نموده است. اما اگر لازم باشد که داروئی مکررا مصرف گردد بهتر است ٱنرا درون آبی که در یک ظرف شیشه ای ریخته شده حل کرده بسته به نظر پزشک مقدار مورد نیاز را در زمان معین شده مصرف نمود و هر بار قبل از مصرف آنرا به مقدار نیاز بهم زده یا تکان داد تا توان دارو افزایش یابد(روش افزاینده). بقیه دارو را دور از نور خورشید وحرارت و سرما و امواج مغناطیسی قوی مثل ترانسهای برق نگهداری کرد. بنظر میرسد صبح قبل از صبحانه و مسواک زدن دندانها بعلت فقدان بوهای قوی (مثل بوی پیاز, سیر , فلفل و نعناع و….) وقت مناسبی برای مصرف داروهای هومیوپاتی باشد. اگر دارو بعد از غذا مصرف شود بهتر است برای دوری از بوهای قوی حداقل یکساعت میان انها فاصله باشد

چه چیزهائی برنتیجه درمان داروهای هومیوپاتی اثر میگذارند؟ و چگونه عوامل محیطی تاثیر داروهای هومیوپاتی را تغییر داده یا کم می کنند؟

اغلب داروهای شیمیائی مثل ضد دردها, ارامبخشها, انتی بیوتیکها و….. اثر داروهای هومیوپاتی را کاهش میدهند. همچنین برخی عناصر و موادخوراکی مثل پیاز، سیر، فلفل، نعناع، کافور، قهوه و برخی از انواع چای های ارامبخش یا محرک یا هر ماده ای که خاصیت داروئی دارد یا بعنوان دارو مصرف می شود میتواند اثر دارو های هومیوپاتی را خنثی کند. پس لازم است طی درمان هومیوپاتی مصرف نگردند. همچنین هر چیز دیگری که بر روح و روان انسان اثر کند می تواند بر سیر درمان هومیوپاتی تاثیر بگذارد مثل دیدن فیلمهای هیجان انگیز یا استرس زا، دیدن صحنه های ترسناک یا ناخوش آیند، قرار گرفتن در موقعیتهای استرس زا و پر فشار و …… چگونه عوامل محیطی تاثیر داروهای هومیوپاتی را تغییر داده یا کم می کنند؟ بطور کلی هر عامل یا استرسی که بر موجود زنده وارد میشود واکنشی را در موجود زنده بر می انگیزد و هر چه این واکنش شدیدتر و طولانی اثرتر باشد تعادل موجود زنده را بیشتر بهم ریخته درمان را مختل میکند مثلا یک فنجان قهوه در یک فرد حساس می تواند تا چندین روز اثر تحریکی بر جسم و روان فرد بجا گذارد یا یک استرس قوی یا ترسیدن می تواند سالها روح و جسم فرد را تحت تاثیر قرار داده و سلامت او را تا اخر عمر مختل کند

طول اثر داروها ي هوميوپاتي چقدر است؟

بعنوان يك قانون ، هر چه بيماريها مزمن تر و عميق تر باشند طول دوره اثر داروي هوميوپاتي بيشتر ادامه پيدا مي كند و بلعكس داروهائي كه در اشخاص سالم يك دوره اثر طولاني را نشان مي دهند در بيماريهاي حاد فقط به مدت كوتاه و بطور سريع عمل مي كنند ودوره اثرشان به سرعت به پايان مي رسد (هر چه بيماري حادتر، دوره اثر دارو كوتاهتر).

- در برخورد دارو با نيروي حياتي بدن (V.F.) دو واكنش پشت سر هم اتفاق مي‌افتد :

1-كنش اوليه دارو : بستگي مستقيم به نوع ماده و دوز تجويزي دارد كه در طي proving داروها ديده مي‌شود (مثلا Bell اثري حدود 7-1 روز و Ars اثري حدود 90 روز دارد).

2- كنش ثانويه V.F. : در واكنش به تاثير اوليه دارو، V.F. شروع به پاسخ دهي مي نمايد كه در صورت تشابه دارو و بيماري واكنش شفابخش اتفاق مي افتد كه اين واكنش شفا بخش بستگي مستقيم به نوع بيماري تحت درمان دارد و در بيماريهاي حاد سريع و كوتاه و در بيماريهاي مزمن چند ماه است( بطور مثال اثر درماني Ars در بيماريهاي حاد چند ساعت ودر بيماريهاي مزمن چند ماه است.

انتخاب دوز و پوتنس ( توان ) مناسب در داروهاي گروه سنتي مال:

توان هاي بالا شامل C30 ، ‍C200 ، M و 10Mمي باشند و اغلب در موارد مزمن بخصوص زماني كه علائم ذهني-روحي بر جسته تر و بارزتراند و اثر عميق دارو ضرورت دارد مناسب ترند ودر صورت نياز بايد با فواصل طولاني تر (هر يك يا چند ماه) تكرار شوند. توانهاي پائين شامل C6،C12، C30 مي باشد و اغلب در موارد حاد يا موارد مزمني كه علائم پاتولوژيكي (جسمي)برجسته تر است استفاده مي شوند وبر حسب نياز مي توان آنها را با فواصل كوتاه (هر چند ساعت تا چند روز ) تكرار كرد. توان C30 حد واسط شرايط حاد و مزمن و نیز بعبارت ديگر حد واسط علائم جسمي و روحي است وچون اثرات خوبي در موارد حاد ومزمن بر بيماريهاي جسمي وروحي دارد پر طرف دارترين وپرمصرف تر است. بعبارت ديگر اگر نياز به تكرار سريع و زود به زود دارو وجود داشته باشد مثل بيماريهاي حاد يا بيماريهاي پاتولوژيكي جسمي (مثل سرطان، فیبرم رحمی و… ) از توان پائين تر ودر مواردي كه علائم روحي -ذهني مزمن بارزتر است ونياز به اثرات عميق تر دارو وجود دارد از توانهاي بالا استفاده كرده ودر صورت لزوم با فواصل زماني طولاني تکرار میکنیم. ودر موارد ي كه علائم جسمي و روحي همزمان بصورت بارز وجود دارند بهتر است درمان را از توان حد وسط يعني C30 شروع كنيم. اگر علت ایجاد بیماری جسمی مستقیما به عوامل روحی مربوط باشد میتوان از توان C200 درمان را شروع کرد (مثلا مرد بیماری را در نظر بگیرید که به علت عدم قدرت باروری و کاهش اسپرم مراجعه کرده (پاتولوژی جسمی) ولی این این پاتولوژی بعلت مشکلات روانی اوست). “‌از نظر دكترها نمن اگر داروي هوميو پاتي درست انتخاب شود در هر تواني بر بيمار اثر خواهد كرد ( البته در پوتنس مناسب اثري سريعتر وكاملتر خواهد داشت )”.

دكتر هانمن در درمان بيماريهاي مزمن اغلب 3-1 گرانول را در يك كاغذ خشك له و خرد مي كرد وبعد، دارو را در چند قطره آب حل نموده سپس به مقدار نياز به آن آب اضافه مي نمود وهمه را بصورت دوز واحد يكجا به بيمار تجويز مي نمود (او معتقد بود كه بجز Sulph، Hepar-s و Sep ساير داروها ي آنتي سوريك در دوزهاي سريع تكرار شونده مفيد نيستند). بعد بيمار را هر هفته يا هر ماه بر حسب نياز بررسي مي‌كرد .

در درمان بيماريهاي حاد مي توان 3-1 گرانول از داروي مناسب را در چند قطره آب مقطر كه درون يك بطري تميز ريخته شده حل كرد و بعد 100 سي سي آب مقطر به آن اضافه نمود و 2-1 قاشق از دارو را هر 6-2 ساعت بر حسب نياز تا بهبود علائم بيمار، به او تجويز نمود.

در درمان بيماريهاي حاد بعد از بهبود علائم بيماري حاد دارو را قطع مي كنيم . چرا كه مصرف غير ضروري دارو مي تواند بيماري غير همانند داروئي ايجاد كند (اگر در طي درمان بيماري مزمن فرد، بيماري حاد خفيفي مثل سردرد بعلت باد كولر اتفاق بيافتد كه با مصرف چند مسكن ضعيف مثل آسپرين يا استامينوفن قابل بر طرف شدن باشد بهتر است داروي هوميو پاتي جديدي براي بيماري حاد تجويز نگردد تا روند درمان بيماري مزمن ادامه يابد).

- هنگام مصرف داروي هوميوپاتيك ، اگر دارو با دوز-كم تجويز گردد فقط علائمي از دارو كه مشابه علائم بيماري طبيعي است اثر كرده وفرد را درمان (آفوريسم 155 ارگانون ). اما علائم نا همانند اثري بر بيمار نمي گذارند چون بيمار به اين علائم حساس نيست ودر دوز كم نمي تواند بيماري مصنوعي داروئي ايجاد كنند .

- اما اگر دارو با دوز بالا ويا تكرار هاي نامناسب غير ضروري تجويز گردد ممكن است بيماري ناهمانند جديدي توسط دارو ايجاد گردد كه اين بيماري جديد علائم بيماري قبلي را از بين ببرد. در اين حالت بيمار فكر مي كند كه بيماريش خوب شده در حالي كه اينچنين نيست وبعد از برطرف شدن اثرات دارو، علائم بيماري اوليه دوباره عود خواهد كرد. در واقع علائم بيمارتوسط بيماري جديد ناهمانند ساپرس شده (فرو كش كرده). اين اتفاق در درمان با داروهاي شيميائي هم زياد اتفاق مي افتد كه از خطاهاي شايع درمان با دوز زياد دارو است. ودرمان واقعي به دنبال ندارد.

- اكر دوز داروي تجويزي در يك نوبت زياد باشد هنگام كنش اوليه وجاگزيني بيماري داروئي بجاي بيماري طبيعي بعلت قوي بودن كنش اوليه، علائم اوليه تشديد مي شوند ( تشديد هوميوپاتيك علائم اوليه ) كه در ادامه بهبودي بيمار را بدنبال خواهد داشت ( آفوريسم 157 ارگانول ). البته اگر بيمار ضعيف و حساس باشد احتمال تخريب V.F. بيمار وجود دارد. – اكر علائم اوليه بيمار تشديد شود نشانه درست بودن تشخيص وهوميوپاتيك بودن دارو است وفقط يك دوز براي درمان بيماري كافي است (آفوريسم 158 ارگانون ).

- اگر بيمار حساس باشد تقريبا هميشه هنگام درمان با داروي مناسب ، تعدادي علائم خفيف پيدا مي كند كه در صورت كم بودن دوز دارو موقتي هستند وبا كنش ثانويه درمان بخش نيروي حياتي بر طرف مي گردد ( آفوريسم 156 ارگانون ) و فقط بايد صبر کرد.

- از نظر دكتر هانمن در درمان بيماريهاي مزمن الف- اگر داروي آنتي سوريك بدرستي انتخاب شده باشد وعلائمي مثل اسهال ، گلو درد يا سردرد خفيف ظاهر شود نبايد از داروي ديگري استفاده كرد وبايد اجازه داد داروي هوميوپاتي كار خود را به پايان برساند. – ب- اگر علائمي كه در طي عملكرد دارو ظاهر مي شوند در هفته يا ماههاي قبل نيز ظاهر شده وقبلا نيز مشكل ساز بوده نشانه تحريك هوميوپاتيك ناشي از دارو مي باشد ( دارو درست انتخاب شده ) و نشان مي دهد كه در آينده موثرتر خواهد بود وبهبودي بهتري رخ خواهد داد. - ج- اما اگر علائم متفاوت باشند وقبلا هرگز وجود نداشته اند يا به اين شكل ظاهر نشده اند . علائم خاص خود دارو هستند . اگر علائم خفيف باشد نياز به مداخله ندارد ولي اگر علائم شديد وآزار دهنده باشند نشانه نامناسب بودن دارو است واثرش بايد خنثي گردد .( يا آنتي دوست شود يا داروي آنتي سوريك ديگري متناسب با علائم تجويز گردد). - د- اگر با وجود انتخاب درست علائم روز به روز شديدترشود نشانه آنست كه داروي آنتي سوريك درست انتخاب شده ولي دوز بالائي دارد ودوز بالا بيماري شبيه بيماري اوليه ايجاد كرده وساير علائم ، علائم خود دارو است . اغلب در اين دوز درمان اتفاق نمي افتد چرا كه با ايجاد علائم جديد خود دارو، تشابه كمتر شده يا از بين مي رود و بيماري غير مشابه قويتر ايجاد خواهد شد. اين علائم اغلب در روزهاي شانزدهم تا بيستم ايجاد مي شود وبايد آنتي دوست شوند. وبعد از فرو كش علائم جديد ميتوان از داروي آنتي سوريك قبلي با دوز پائين استفاده كرد.

 

نکته: هرماده ای  یا عاملی که بتواند وضعیت تعادل بدن را تغییر دهد می تواند دارو محسوب شود ( اگر بجا و به موقع مصرف شود اثر مثبت  ودر غیر این صورت اثر  منفی بجا می گذارد).

Leave a comment